Yurt Dışı Türev Araçlar

Türev Ürün Nedir?

Türev ürünler, değeri farklı bir dayanağa bağlı olan finansal enstrümanlardır. Bir örnekle açıklamak gerekirse bir hisse senedi spot ürün iken, söz konusu hisse senedini ileri bir tarihte alma ya da satma hakkı veren bir finansal enstrüman ise türev üründür. Başlıca türev ürünler arasında forward sözleşmeler, vadeli işlem sözleşmeleri ve opsiyonlar yer alır.

Ak Yatırım hesabınız ile yurt dışı borsalarda vadeli işlem sözleşmeleri (futures) ve opsiyon işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz.

Yurt Dışı Vadeli İşlem Sözleşmeleri (Futures)

Yurt dışı vadeli işlem sözleşmeleri, belirli bir varlığı (hisse senedi endeksleri, emtialar, döviz çiftleri, tahviller gibi) gelecekteki bir tarihte, önceden belirlenmiş bir fiyattan alma veya satma yükümlülüğü veren sözleşmelerdir.

Yurt Dışı Vadeli İşlem Sözleşmelerinin Avantajları:

• Kaldıraçlı İşlem: Teminatınızdan daha büyük pozisyon açabilirsiniz. (Örneğin, 1:10 kaldıraç ile 1.000$ teminatla 10.000$’lık işlem yapabilirsiniz)
• Çift Yönlü İşlem: Beklentinize göre yükseliş veya düşüş yönlü pozisyon açabilirsiniz.
• Standartlaştırılmış Sözleşmeler: Her vadeli işlem sözleşmesi belirli bir büyüklüğe ve vadeye sahiptir.
• Likidite ve Volatilite: Büyük piyasalarda işlem gören vadeli işlemler yüksek likiditeye sahiptir ve gün içinde büyük fiyat dalgalanmaları görülebilir.

Yurt Dışı Opsiyonlar

Yurt dışı opsiyonlar; alıcısına, opsiyon prim ödemesi karşılığında belirli bir varlığı (hisse senetleri veya hisse senedi endeksleri, emtialar, döviz çiftleri, tahviller gibi) gelecekteki bir tarihte, önceden belirlenmiş bir fiyattan alma veya satma hakkı veren sözleşmelerdir. Opsiyon satıcısı ise elde edilen opsiyon primi karşılığında opsiyon alıcısına karşı ilgili dayanak varlığı alma ya da satma taahhüdü verir.

Dayanak varlığı hisse senedi olan opsiyon kontratlarının (Equity Options) sözleşme büyüklüğü 100 lot hisse senedidir. Dayanak varlığı vadeli işlem sözleşmesi olan opsiyon kontratlarının (Listed Options) ise sözleşme büyüklüğü 1 kontrat vadeli işlem sözleşmesidir. Söz konusu opsiyonlarda vade sonu fiziki teslimat gerçekleşir. Avrupa tipi opsiyonlar vadenin son günü kullanılırken, Amerikan tipi opsiyonlar vade sonuna kadar herhangi bir tarihte kullanılabilir.

Opsiyonların Tanımı

Uzun Pozisyon: Opsiyon sözleşmesini alan taraftır. Organize opsiyon piyasalarında uzun taraf, prim ödeme dışında herhangi bir yükümlülüğü bulunmadığından opsiyon primi dışında risk taşımaz.

Kısa Pozisyon: Opsiyon sözleşmesini satan taraftır. Organize opsiyon piyasalarında kısa taraf vadeye kadar veya vade tarihi için alma veya satma yükümlülüğü altına girdiğinden risk taşır, bu nedenle kısa taraftan teminat talep edilir.

Alım yönünde (Call): Sözleşmeyi alan tarafa belli bir vadeye kadar veya vadede, belirli miktarda bir malı, kıymeti veya finansal göstergeyi belirli bir kullanım fiyatından alma hakkı verir. Alım opsiyonu alıcısının (satıcısının) beklentisi dayanak varlık fiyatının gelecekte yükselmesidir (düşmesidir).

Satım yönünde (Put): Sözleşmeyi alan tarafa belli bir vadeye kadar veya vadede, belirli bir miktarda bir malı, kıymeti veya finansal göstergeyi belirli bir fiyattan satma hakkı verir. Satım opsiyonu alıcısın(satıcısının) beklentisi dayanak varlık fiyatının gelecekte düşmesidir (yükselmesidir).

Sözleşmeyi "alan tarafın" vade sonuna kadar üç alternatifi vardır;

• Almış olduğu opsiyonu satabilir,
• Opsiyonu kullanabilir,
• Kullanım süresi dolana kadar bekler ve kullanmaz, dolayısıyla verdiği opsiyon primi kadar zarar eder.

Opsiyon Sözleşmesini satan taraf;

• Satmış olduğu opsiyon sözleşmesini satın alarak pozisyonunu kapatabilir,
• Opsiyonu sattığı taraf hakkını kullanmak isterse yükümlülüğünü yerine getirir,
• Kullanım süresi dolana kadar opsiyonu alan taraf hakkını kullanmazsa aldığı opsiyon primi kadar kar eder.